Uit alle windstreken van België en Nederland zijn onze oestermannen samengekomen om de Zeeuwse zon op te zien komen. Het is een zalige oktoberochtend in Yerseke. Er heerst een serene stilte, die alleen maar wordt versterkt door het vroege ochtenduur. Op een kluitje staan wij rond de auto van Nico, een van onze Belgische oestermannen. Hij serveert vanuit de achterklep een heerlijk ontbijt van zoete broodjes, croissants en koffie. Er bekruipt ons een gevoel van opwinding, een die vergelijkbaar is met de eerste pitstop op vakantie. Langzaam worden de eerste grappen gemaakt, zo herkenbaar voor een groep met een gemeenschappelijk doel.

Een kwartier later lopen wij over de dijk naar een stukje Nederlands cultureel erfgoed. De tijd lijkt hier stil te hebben gestaan, kleine oesterhuisjes omringen luisterrijk een groot water bassin; het lijkt wel 1920. Niets doet ons denken aan onze moderne maatschappij met snelwegen, machines en hoogbouw. Dit zijn de oesterputten van Yerseke.

Wij hebben een afspraak met onze gids van de VVV Yerseke voor een rondleiding. Zij vertelt ons over de oesterputten en de oestercultuur. Er zijn een aantal schaal- en schelpdier kwekers in Yerseke die hun oesters in deze oesterputten "tot rust" laten komen. Deze oesters zijn namelijk net opgevist uit de wateren van de Oosterschelde en de Grevelingen. Per soort liggen ze in genummerde putten te wachten tot ze verpakt en verkocht worden. 

De huisjes om de oesterputten heen dateren uit 1870 en zijn in het bezit van de oesterkwekers. Hier worden de oesters gesorteerd. De oesters worden gecontroleerd door ze tegen elkaar te tikken. Klinkt de oester hol, dan is ze niet eetbaar. De oesters worden zo dicht mogelijk op elkaar verpakt om te voorkomen dat ze open gaan. Op de oesters wordt een dekentje van zeewier gelegd om eventuele verschuivingen van de oesters tegen te gaan. De Zeeuwen noemen dit klappers. En dat allemaal nog steeds handmatig.

Er zijn twee soorten Zeeuwse oesters. De platte Zeeuwse oester en de Zeeuwse creuse. De Platte oester heeft moeite zich te handhaven in de Grevelingen en wordt daardoor steeds schaarser. De kweek van een mooie platte oester kan 3 tot 6 jaar in beslag nemen. Haar unieke smaak maakt haar echter zeer gewild onder de liefhebbers.

Gelukkig zijn deze oesters nog wel uit Ierland en Denemarken te krijgen.

De Zeeuwe oester ofwel creuse werd veertig jaar geleden vanuit Japan hier naartoe gehaald.

Ze wordt voornamelijk in de Oosterschelde gekweekt. Hier zijn alle condities zoals bodemgesteldheid, zoutgehalte en temperatuur van het water optimaal om een perfecte oester te kweken. Met oesters is het net als bij wijn, ze nemen de smaak in zich op van de grond waar ze opgroeien. De Oosterschelde heeft een veenachtige grond, die deze oester haar speciale smaak geeft.

Na de oesterputten worden wij door Lisette en Arno Dirkzwager opgewacht aan boord van de Jacoba Prins van Prins & Dingemanse. Deze oesterkweker bestaat al sinds het ontstaan van de oestercultuur in 1870 en kent een rijke historie op de Zeeuwse wateren. Ze is specialist in mosselen en oesters en heeft haar eigen oesterbanken in de Grevelingen en de Oosterschelde. De creuses worden regelmatig van het ene perceel naar het andere verplaatst, dit proces heet: verzaaien. Door opvissen, aan boord spoelen en vervolgens weer lossen, krijgt de oester een gladdere vorm, waar de scherpste kantjes van af zijn.

Na twee a drie jaar is de oester consumptierijp. Het is een ware belevenis om op een oesterkotter rond te varen.

Ons veranderende klimaat heeft ook zijn voordelen, het kan water koud zijn in oktober en guur waaien, maar nu is het aangenaam toeven. De zeemannen van Prins & Dingemanse zijn heel wat gewend en staan in een t-shirt hun werk te doen, terwijl wij toch wel een jas en een sjaal om hebben. Opvallend is met hoeveel liefde en kennis zij over de oesters spreken. Het is dan ook onvoorstelbaar hoe vaak een oester in en uit het water geweest is, alvorens ze bij onze oestermannen in hun emmers terecht komen.

Eenmaal weer aan wal, gaan wij naar de productiehal. Hier worden de oesters gesorteerd en gaan ze naar de oesterputten. Als ze daar uit komen worden ze verpakt en klaar gemaakt voor transport. Ons dagje Yerseke zit erop. Wij gaan mosselen eten!

Er zijn mensen die begrijpen wat het is om een eigen wereld te creëren. Menno Kroon en Ronald van der Hilst zijn kunstenaars die dat kunnen. Op weg naar het dorp Cothen, maak je je al los van je eigen bestaan. Nadat je de afslag Bunnik genomen hebt, begeef je je in de wereld van de oude Romeinen. De rivieren hebben het land uitgeslepen en de wegen zijn natuurlijk gevormd. Boerderijen, grazende koeien en, bloeiende boomgaarden sieren het landschap. De stad is ver achter je. Op een boerenveld parkeer je je auto en Menno vertelde me dat hij nog het liefst gehad had, dat de koeien los tussen de auto’s zouden lopen.

Vanaf het landweggetje kijk je uit naar de schitterende tuin met 140.000 tulpen, want de naam van de expositie luidt poëtisch: “ Jointly dusting of the Tulip!” Eenmaal binnen in het weergaloze pand, wordt je verwend met champagne, oesters, aspergesoep, amuses en zelfs brownies voor de kids. Je stemming verandert nog meer door de klanken van een eigentijdse dj en de lichte roes van de champagne die versterkt wordt door het aanzien van ’s werelds mooiste tulpen.

De oudste tulp dateert uit 1260 en Ronald van der Hilst ziet erop toe dat deze tulpen gekweekt blijft worden. Geraffineerd is er een contrast geschapen tussen de betonnen wanden en vloeren met de kleuren van de tulpen, die de regenboog doen verbleken. De tulpen staan in fantastische keramische vazen, die alleen al de moeite waard zijn naar Cothen te komen.

Dit alles kan je aanstaand weekend zien op 1 en 2 mei van 10:00 tot 19:00.

Menno Kroon

Kapelleweg 1B

3945 LA Cothen

Ps en natuurlijk zijn er oesters…

Al 50 jaar is het een traditie op de Breedveldsingel om Koniinginnedag te vieren. Met onze oesterauto togen wij zwaar beladen naar de Breedveldsingel. Wij hadden vele mandjes met oesters bij ons, de oesterbar, oestermeisje en oesterman. Geweldig enthousiast publiek en zowaar zon! Van 15:00 uur tot 17:30 oesters uitgedeeld. Heel veel gelukkige mensen. Kijk voor meer foto’s op www.koninginnedaghillegersberg.nl

Natuurlijk was de Oestercompagnie ook aanwezig bij De Smaak van Wolfslaar dit jaar. Op dit evenement toonde streekproducenten hun culinaire producten, waaronder geitenkaas, hammen, broodspecialiteiten, vergeten groenten etc. En er werden diverse culinaire workshops en lezingen georganiseerd om aan deel te nemen.

Alsace Smaak Experience verzorgde een wijnmarkt waar de bezoekers bijzondere wijnen konden proeven én kopen. Op de wijnmarkt konden bezoekers uitgebreid kennis maken met de Alsace Smaak Experience: subtiel bij het beste uit de zee. Kruidig bij pittige bites. Spannend bij exotische gerechten. Een overheerlijke combinatie met de oesters van de Oestercompagnie.

Het 80-jarig bestaan van de Tarcisiusschool gevierd met oesters. Oestermannen Matijn en Erik hadden Zeeuwse Platte bij zich. Lekker weertje, goed sfeertje, doe mij een oester.